Künye Ne Demektir? - BARIŞ SANIGÖK

12 Mart 2020 Perşembe 02:36

Arap kültüründe Eb (erkekler için) ve Ümm (kadınlar için) takılarıyla başlayan isimlere künye denir. Künye kalıbında isim vermek Arap kabilelerinde insanı bir çeşit yüceltmek sayılmaktadır. (Bknz; Lugatname-i Dehhuda, c.11, s.16452, ‘Künye’ sözcüğü, Tahran Üniversitesi, Yeni 1. Baskı, HŞ.1373.)

Ebu’l-Kasım, Ebu’l-Hasan, Ümmü Seleme, Ümmü Kulsüm vb. gibi.

İslam'da künyeye çok önem vermiştir. Bir hadiste şöyle geçiyor: ‘Rasul-i Ekrem Hz. Muhammed (s.a.â) saygıdan dolayı kalpleri kazanmak için herkese künyeleriyle seslenirdi. Künyesi olmayanlara da künye verir ve öyle seslenirdi. Halkta ona o künyeyle hitap ederdi. Hatta çocuğu olmadığı için künyesi olmayanlara da künye verirdi. Allah Rasulü Hz. Muhammed (s.a.â) çocuklara bile sevgilerini kazanmak için künye verir, onlara künyeleriyle seslenirdi.’ (Bknz; Hüseyni Deşti, Mustafa, Maarif ve Maariif, c.8, s.595, Müessese-i Tahkikat ve Neşr-i Maarif-i Ehl-i Beyt.)

İmam Rıza (a.s)'dan şöyle rivayet edilir: '‘Birisi yanında ise ona künyesiyle seslen, yanında değilse ismiyle seslen.'’ (Tabersi, Ebu’l-Fazl, Ali b. Hasan, Mişkatu’l-Envar, s.324, Kitaphane-i Haydariyye, Necef, HK. 1385.)

Yine Rasulullah (s.a.â) şöyle buyurduğu nakledilmiştir: '‘Güzel sünnetlerden biri, insanın oğlunun adını kendi künyesi yapmasıdır.’' (Hür Amuli, Vesail-uş Şia, Müesseset-ü Alu’l-Beyt, Kum, HK.1409)

Dolayısıyla künyenin tarifi göz önüne alındığında İslam Peygamberi Hz. Muhammed (s.a.a) Efendimizin künyesinin Ebu’l-Kasım olmasının nedeni çocuklarından birinin adının Kasım olduğu içindir. (Peygamber Efendimizin bu oğlu büluğa ermeden, çocuk yaşta irtihal etmiştir.)

Bu yüzden kendilerine Ebu’l-Kasım denilmiştir. Yine İmam Hüseyin’e (a.s) Ebu Abdullah denmesinin nedeni Abdullahu’r-Razi’ (Süt emen Abdullah-Ali Asgar) adlı oğlundan dolayıdır.

Belirtmek gerekir ki, bazen bazılarının künyeleri kendilerine layık olmadığı için, onları aşağılamak amacıyla künye benzeri bir şey verilirdi. Örneğin, İslam’dan önce Ebu Cehil’e, İslam dininin ve Peygamberin (s.a.â) karşısında durduğu için ona Ebu Cehil künyesi verildi.

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI