Rusya’nın ABD’den, Ukrayna’nın NATO üyeliğine alınmayacağına dair talep ettiği yazılı garanti mektubu geçtiğimiz hafta ortasında Putin’e iletildi… Ancak Biden, Putin’e iletilen mektubun içeriğini gizli tutarken, Putin detayların muhakkak birilerine sızdırılmış olabileceğini iddia etti.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın, mektubun iletilmesinin akabinde yaptığı basın toplantısında; Rusya’nın, Ukrayna’nın NATO’ya alınmaması talebine olumlu yanıt vermediklerini, ancak detayları kamuoyu ile paylaşmayacaklarını söyledi.
Rusya ile diplomasinin iyi niyet çerçevesinde devam etmesini istediklerini vurgulayan Blinken; “ilerleme kaydedilme potansiyeli gördüğümüz diğer alanları da belirledik” derken, ABD ile Rusya arasındaki görüşmelerin içeriğinde sadece Ukrayna olmadığı anlaşılmaktadır.
Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov ise; ABD’nin Rusya’nın güvenlik taleplerini dikkate almadığının açık olduğunu, ancak buna rağmen Washington’la diyaloğu sürdürmek için hala bir yer olduğunu ifade ederek, diyaloğu sürdürmenin hem Moskova’nın hem de Washington’un çıkarlarına olduğunu iddia etti.
Hem Blinken, hem de Peskov’un açıklamalarının içinde iki ortak unsur var… Görüşmelerin birincil konusu Ukrayna olmasına rağmen; bir paket olarak çözmek istedikleri bir dizi sorunu müzakere etmektedirler ve bu müzakerelerin devam etmesine her iki taraf da olumlu bakmaktadır.
ABD mektubu Moskova’ya verdiği dakikalarda, Çin’i de bilgilendirerek bir nevi uyarıda bulunur… Rusya’nın saldırgan tutumundan vaz geçmemesi halinde, küresel problem yaşanacağı anlatılır… Çin ise ABD ve NATO’yu azarlayıcı bir ifade ile “Rusya’nın güvenlik hassasiyeti ciddiye alınmalıdır” diyerek sorunun bir an önce çözülmesi gerektiğini söyler.
Bütün bu işaretler gösteriyor ki, ABD-Rusya müzakere masasında başka pazarlıklar vardır… Çin tehlikesine karşı birlikte mücadele edebilmek için aralarındaki sorunları kısmen olsa dahi çözmek istemektedirler… Aralarındaki sorunları çözmelidirler ki, dünyayı ekonomik olarak tehdit eden Çin’in ilerleyişini birlikte kontrol altına alabilsinler… İşte Ukrayna bahanesi ile müzakere masasına getirilen esas konu budur.
Ancak ABD ile Rusya arasındaki sorunlar basit değildir… Oluşturulacak çözümlerin, başkanlık koltuğuna oturalı henüz 1 yıl geçmiş olmasına rağmen, iç politikadaki istikrarsızlık ve siyasi partiler arasındaki çatışmanın, Biden’a kaybettirdiği gücü yeniden toparlamasına yardımcı olmalıdır.
Öte yandan, bu çözümler içerisinde Rusya için hayati önem taşıyan; Putin’in talep ettiği güvenlik garantisi muhakkak olmalıdır… Çünkü Putin artık ülkesinin gelirlerini silahlanma yerine halkın refahı yönünde harcamak istemektedir.
ABD’nin Rusya’ya mektubu iletmesinin ardından, karşılıklı olarak istediklerini alabilmek için; birbirlerini Ukrayna arenasında daha fazla sıkıştırmaya başladılar… ABD Ukrayna’da Donbas bölgesine doğru müthiş silah yığınağı yapmış olmasına rağmen sevkiyat kesintisiz devam ediyor… Rusya ise, Ukrayna’nın doğusunda bulunan Donbas’a ve kuzeyinde bulunan Belarus sınırlarına konuşlandırdığı 100 binin üzerindeki asker sayısını sürekli artırıyor… Son alınan bilgilere göre ise, savaşta en hayati ihtiyaç olan kan üniteleri sınır bölgelerine sevk edilmeye başlanmış bile.
Diğer taraftan sorunun çözümü için Fransa ve Almanya’nın düzenlediği, Rusya ve Ukrayna diplomatlarının da müdahil olduğu dörtlü müzakerenin sonuçsuz kalmasına rağmen; Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın girişimleri, olumlu seyretmeye başladı… 3 Şubatta Kiev’e gitmeyi planlayan Erdoğan’ın, Putin’e yaptığı Türkiye davetini kabul etmesi iyi bir gelişme olarak kayda alınmalıdır… Erdoğan’ın, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ile Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’i bir araya getirebilmesi, sorunun çözümüne büyük katkı sağlayacaktır.
Ancak, Çin tehdidine karşı masada ABD ve Rusya’nın aralarındaki sorunları yumuşatıp ortak mücadele etme planları varsa; müzakerelerin uzun bir süre daha devam edeceği ve istediklerini almak için birbirlerini daha çok sıkıştıracakları kaçınılmaz olacaktır.
Günün Sözü
Neye inandığımız veya ne düşündüğümüzle sonuca varmak çok zayıf bir ihtimaldir. Sonuca ulaşabilmenin tek yolu sadece ne yaptığımızla mümkün olur.
John Ruskin