Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne sık sık yolculuk yapanlar çok iyi bilirler. 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’nda şehit düşen Pilot Binbaşı Fehmi Ercan’ın soyadını taşıyan havaalanına uçağın piste teker koymasından başlayarak, aprona girene kadar güney pencerelerden bakıldığında yıllardır bitmeyen hummalı bir çalışma gözlemlenir.

Ercan Havaalanı’nın yeni pist ve terminal binası inşaatıdır bu…

Dönemin KKTC Hükümeti, ülkeye gelen yolcu sayısını artırabilmek düşüncesinden yola çıkarak; yüksek kapasiteli modern bir terminal binası ile büyük uçakların inebileceği ölçü ve donanıma sahip 2 pist için yap-işlet-devret modeliyle ihale açar 2012 yılında.

Uluslararası standartlarda bir havaalanı inşaatı yapabilmek ve işletebilmek için, uluslararası yetkinlik ve finansal güce sahip firmalar aranır… İhale, finansal gücü olduğuna inanılan Taşyapı ile yetkin ve deneyimli olduğunu kanıtlayan Terminalyapı isimli iki firmanın oluşturduğu T&T Havaalanı İşletmeciliği İnşaat Sanayii ve Ticaret Limitet Şirketine verilir.

Sözleşme imzalanır… Buna göre 2038 yılına kadar mevcut Ercan ve yeni inşa edilecek havaalanı işletmesini T&T yapacak, karşılığında yıllık kazancın yüzde 47,80’ini KKTC Devletine verecek… Bunun yanında T&T’nin 100 milyon Euroluk bir ön ödeme yapması ve işi 30 ayda bitirmesi şart koşulur.

100 Milyonluk peşinat, finansör Taşyapı tarafından ödenir ve mevcut Ercan’ın işletmesini devralır T&T. Birtakım basit ama akıllı tadilatlar yaparak, gelir artırıcı yöntemler uygulamaya koyar… Kırılmış, dökülmüş, ihmal edilmişlikten bir anda çıkarak, kısmen de olsa çağdaş bir görüntüye kavuşur Ercan Havaalanı…

Şartnamede, T&T ortaklığına en az yüzde 10 ile yerli bir firmanın katılması da öngörülmektedir. O da bulunur… Kanerler isimli KKTC’li bir firma 50 milyon Euro ödeyerek, yüzde 10 hisse ile katılır bu iştirake, karşılığında bütün Duty-Free satış yetkisi bu firmaya verilir… Taşyapı’nın hissesi yüzde 70, Terminalyapı’nın hissesi ise yüzde 20 olur.

Ancak Devlet yer teslimi yapmadı gerekçesi ile yeni havaalanı inşaatına bir türlü başlanamaz. İnşaat alanının bir kısmı askeriyenin kontrolünde, bir kısmı da İstanbul Havayolları’nın kirasındadır çünkü.

Nihayet 2015 Eylülünde askeriyenin elinde bulundurduğu arazi T&T’ye teslim edilerek; terminal binasına olan ulaşımı sağlayacak, pistin altından geçen yol için tünel inşaatına başlanır… Tünel inşaatı devam ederken yapılan basın toplantısında “önümüzdeki engeller kaldırılırsa inşaatı 20 ayda tamamlarız” diye söz verir firma yetkilileri.

T&T”nin Ercan işletmesini devralmasının üzerinden 4 yıl geçer ve 2016 yılı sonunda toplam 250 milyon Euroluk kazanç sağlar firma… Tam bu noktada, ortaklar arasında tartışma başlar… Yüzde 20’lik hisseye sahip Terminal yapı, Taşyapı’nın bu parayı başka şirketlerine aktardığı, dolayısı ile kendisine 1 kuruş dahi verilmediğini iddia eder.

Üstelik Taşyapı’nın, ihalenin kazanılmasında en büyük rolü olan Terminalyapı’yı hiçbir şekilde yönetime karıştırtmadığı, hatta ekarte etmeye çalıştığını söyler… Sözleşme kurallarına göre mümkün olmamasına rağmen Terminalyapı’nın projeden dışlanması; ICAO ve IATA gibi uluslararası havaalanı işletme kurallarına aykırı bir davranış olacağından, Türk havayolu şirketlerinin bile KKTC’ye uçamayacak konumuna düşebileceği iddia edilir.

Ortaklar arasındaki ihtilaf devam ederken, yer tesliminin tamamlanmamasını öne sürerek 93 milyon Euroluk tazminat davası açar T&T, KKTC Hükümetine…

Uzun tartışmalar ve rüşvet içerikli suçlamalara varan ağız dalaşları sonucunda uzlaşmaya varılır… T&T davasından vaz geçecek; KKTC ise ona 4 yıl süre uzatımı verecektir… Yani sözleşmeye göre T&T’nin 2038 yılında bitecek olan işletme hakkı, 2042 yılına kadar uzatılıyordu.

Kamuoyunda büyük tepki toplar bu karar… Basında ver yansın edilir hükümete… Ancak şartname değişikliği resmi gazetede yayınlanır ve her zaman olduğu gibi büyük hengameye rağmen alınan karar resmileştirilir… Artık Ercan Havaalanı 2042 yılına kadar T&T’nin ‘mülkiyetindedir.’

Bu arada İstanbul Hava Yolları hangarının bulunduğu alan da teslim edilir T&T’ye ve hummalı bir çalışma başlar bölgede… Ortalama 500 kişinin yoğun çabası ile gerçek uluslararası standartta bir havaalanı inşaatı son aşamasına getirtilir pandeminin yarattığı tüm olumsuzluklara rağmen.

Ancak bu dönemde firmanın Türkiye’deki şantiyelerinden toplayıp oluşturduğu güçlü bir ekiple 3 ay gibi kısa bir sürede pandemi hastanesini tamamlayıp hizmete sokması bile Taşyapı sahibini eleştirilerin odağı olmaktan kurtaramaz.

Çünkü aradan 10 yıl geçmesine ve defalarca tarih verilmesine rağmen bir türlü sonlandırılmaz inşaat… Üflense bitecek, ama sanki görünmez bir gücün engellemesi ile karşı karşıya proje…

Son gelinen noktada ise, Bakanlar Kurulu kararıyla T&T’ye verilen müteahhitlik karnesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilir geçtiğimiz günlerde…

Yeni Ercan Havaalanının hizmete açılmasını engellemeye çalışan bu gizli gücün kim olduğunu anlamak mümkün değil…

Daha az giderle daha çok kazanç sağlamaya çalışan T&T’mi? Yoksa yeni havaalanının yükünü taşıyamayacağını düşünen KKTC Hükümeti mi?

Her ikisi de mi yoksa?

İnsanın aklına ‘danışıklı döğüş yapıyorlar’ gelmesi çok doğal değil mi?

Olan KKTC halkına oluyor ama… Olan KKTC ekonomisine oluyor… Olan KKTC’nin bağımsızlık çalışmalarına oluyor…

Sürekli olarak, sonu gelmeyen bir masal anlatılıyor vatandaşa…

Günün Sözü

Bir şeyi hakikaten yapmak istiyorsan bir yolunu muhakkak bulursun, istemiyorsan bir mazeret bulursun.