CICA - ADEM AKÖL

CICA

ADEM AKÖL

Geçtiğimiz 12-13 Ekim tarihlerinde Kazakistan’ın başkenti Astana’da, “Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı” (CICA) vardı… Konferansa 27 üye ve gözlemci statüsündeki 9 ülkeden 50 delegenin yanı sıra, aralarında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in de bulunduğu 11 ülkenin lideri de katıldı.

Bu yıl altıncısının düzenlendiği konferansın ilki 2002 yılında Kazakistan’ın Almatı kentinde, ikincisi 2006 yılında yine Almatı’da, üçüncüsü 2010 yılında İstanbul’da, dördüncüsü 2014 yılında Çin’in Şanghay kentinde ve beşincisi de 2019 yılında Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de gerçekleşmişti.

Farklı din, dil, ırk ve kültürlerden 4 milyarı aşkın insanın yaşadığı, Asya kıtasının yüzde 90’ından fazlasını kucaklayan CICA’nın amacı; Asya ülkeleri arasındaki ilişkileri geliştirip barış, güvenlik ve işbirliği tesis etmek olarak izah edilir.

Türkiye ile Kazakistan arasında önemli anlaşmaların imzalandığı Astana’da, bütün dünya medyasının gözü Erdoğan ile Putin arasında gerçekleşen görüşmeye çevrilmişti… Basına kapalı olarak 1,5 saat süren görüşmede Rusya-Ukrayna savaşının gündeme gelmediği belirtilirken, önümüzdeki yılın ilk yarısında birinci türbininin açılması planlanan Akkuyu Nükleer Santrali ve Putin’in Avrupa’ya Türkiye üzerinden yeni bir doğal gaz boru hattı inşaatı önerisi, görüşmenin ana maddelerini oluşturdu.

“Türkiye’yi doğal gaz merkezi yapalım” diyor Putin… Rusya gazının Avrupa ülkelerine dağılımı Almanya üzerinden yapılıyordu bu güne kadar, ancak Batının uyguladığı ambargoya misilleme olarak Rusya’nın çeşitli bahanelerle Kuzey Akım hatlarının vanalarını kısması, hem Almanya hem de diğer Avrupa ülkelerinin enerji sıkıntısı çekmesine neden oldu.

Aslına bakarsanız Amerika’nın arzu ettiği de buydu… Avrupa ülkelerinin Rusya’dan kesinlikle 1 gram dahi gaz almasını istemiyor… O, tankerlerle taşınarak bile olsa, kendi kaya gazını ve sıvılaştırılmış likit gazını satma peşinde… Böyle yaparak hem daha fazla para kazanacak, hem de Avrupa ülkelerini kendine biraz daha bağımlı kılacak.

Nitekim geçtiğimiz günlerde Kuzey Akım hatlarına yapılan sabotajın arkasında ABD’yi aramak, hiç de ona karşı bir haksızlık yaptığımız anlamına gelmez… Rusya’nın vana kısmasını yeterli bulmayan Washington, çareyi hatları tamamen devre dışı bırakmakta bulmuş olabilir.

Putin’in, Türkiye’yi Avrupa’nın, hatta dünyanın doğal gaz üssü yapma fikri; dünyada nasıl yankı bulur, bu günden bilemeyiz… Putin’in bu yöndeki açıklamasının hemen ardından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in “teknik açıdan mümkün” diye yanıt vermesi, Türkiye’nin bu projeye sıcak baktığını göstermektedir.

Ancak bu projenin gerçekleşmesi durumunda Batılı ülkeler, özellikle Amerika’nın, Türkiye’ye karşı alacağı tavrı iyi irdelemek gerekiyor… Yaklaşmakta olan kışı nasıl geçireceğini kara kara düşünen Avrupa halklarının bu çözümü, sevinçle karşılayıp destek verecekleri kesindir… Tabii Rus halkı ile Türk halkı da çok sevinmiştir bu işe…

Öte yandan Biden yönetiminin böyle bir projeyi baltalamaya çalışmayacağını düşünmek ise saflık olur… Kuzey Akım hatlarına yapılan saldırı gibi, Türkiye’den geçen hatlara da sabotaj ihtimali hep vardır… Nitekim böyle bir saldırıyı “biz önledik” diyor Putin.

Artık Amerika’nın, daha doğrusu Biden yönetiminin amacının Rusya’yı çökertmek olduğu herkes tarafından anlaşılmıştır… Ankara da bunu biliyor… Ama Ankara’nın bildiği çok önemli bir şey daha vardır… O da Rusya’nın çökertildiği gün, Türkiye’yi de sağlam bırakmayacakları gerçeğidir…

O yüzdendir ki Ankara, Rusya’nın köşeye sıkıştırılmaması için elinden geleni yapmaya çalışıyor… Çin’i de yitirdikten sonra, Türkiye’den başka bir dayanağı kalmadı Putin’in…

Türkiye’nin de Rusya’ya ihtiyacı var… Sona gelinen Akkuyu Nükleer Santral inşaatı; her yıl ülkemizi ziyaret eden milyonlarca Rus turist ve bütün bunların yanı sıra Ukrayna krizinin yarattığı avantajlar; şimdi de “Avrupa’nın doğal gaz merkez üssü olma projesi…” Bütün bunları çok iyi değerlendirmek gerekiyor… Muhasebesini çok iyi yaptıktan sonra, ayağımıza gelen kısmeti tepmemize hiç gerek yoktur.

Günün Sözü

Birlik ve beraberlik, ölümden başka her şeyi yener.

Mustafa Kemal Atatürk