Bir süre önce Kanal İstanbul Projesi’ni destekler nitelikte kaleme aldığım yazımdan sonra meydana gelen gelişmeler ışığında konuyu yeniden değerlendirme gereği duyuyorum...

Söz konusu düşüncenin, uluslararası mega bir proje niteliği taşımasının yanında; sonuçlarının olumlu ya da olumsuz olmasının her halükarda özelde İstanbul, genelde ise Türkiye’yi derinden etkileyeceği aşikardır.

Öncelikle şunu itiraf etmeliyim ki, büyük işlere imza atmış bir inşaat mühendisi oluşumun etkisi ile Kanal İstanbul gibi mega projelere hep ilgi duydum, hep taraf oldum... Ancak şu gerçeği göz ardı etmemek gerekir ki; mühendislik nosyonu, hiçbir zaman fonksiyonel olmayan bir projenin hayata geçirilmesine cevaz vermez.

İstanbul’a kanal fikri ilk kez Osmanlı döneminde telaffuz edilmeye başlamış; 1994 yılında DSP Lideri Bülent Ecevit tarafından yeniden ele alınarak, ‘Mega Proje’ diye basına tanıtılmış; kısa bir süre sonra da, yerel seçimler sırasında DSP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı Necdet Özkan’ın seçim broşüründe yer almış İstanbul Kanalı düşüncesi... 17 yıl sonra bu kez Başbakan Recep Tayyip Erdoğan gündeme getirir Kanal İstanbul’u ve proje çalışması başlatır.

Etüd ve proje çalışmaları devam ettiği için aradan geçen 8 yıllık sürede pek bahsedilmez Kanal İstanbul’dan... Daha sonra başkanlık sisteminin 100 günlük eylem planında yeniden gündeme gelir ve yapım çalışmaları için ‘Kanal İstanbul İdaresi Başkanlığı’ kurulmasına karar verilir.

Proje çalışmaları ile birlikte Çevre Etkileşimi Raporu (ÇED) da hazır olduktan sonra, birkaç ay kadar önce yeniden Türkiye’nin gündeminde birinci sıraya oturur Kanal İstanbul... Bu kez beraberinde büyük tartışmalar da getirir... Sebebi pek de anlaşılmayan bir nedenle AK Parti ve MHP dışındaki tüm siyasiler, projeye karşı tavır alırlar.

Geçtiğimiz 10 ocak günü İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Kanal İstanbul Çalıştayı düzenler İstanbul Kongre Merkezinde... Çalıştayda: Ekonomi politik, mekansal planlama, çevresel boyut, toplumsal boyut, hukiki çerçeve ve afet riski konularında 43 konuşmacı görüş bildirir... Tümü de Kanal İstanbul projesinin hayata geçirilmemesine yönelik yüzlerce sebep sıralar...

Yüksek maliyetlere mal olacak projenin, hiçbir bilimsel niteliği olmadığı; özellikle İstanbul’un deprem riskini arttıracağı; boğazların güvenliğini sağlayan Montrö antlaşmasının tartışmaya açılmasına neden olacağı; fayda-maliyet analizi yapılmadığı; ekolojik dengeyi bozacağı; risk altındaki Marmara Denizi’ni tamamen öldüreceği; biyo-çeşitliliğin olumsuz etkileneceği; tarım ve orman alanlarının yok olacağı; insana zararlı gazların artacağı; bölge halkının göç etmek zorunda kalacağı vurgulanır çalıştayda.

Çalıştayın açılış konuşmaları sırasında projeye çok sert bir şekilde karşı çıkan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, projenin tamamen yanlış bir ameliyat olduğunu ifade ederek “bu ameliyatı yapmayı kafaya koymuş olanlar, buna neden mecbur olduğumuzu detaylı bir şekilde anlatmak zorundadırlar” der.

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener ise Kanal İstanbul’un; İmamoğlu'nu 2 kere seçtikleri için İstanbul’a bir ders verme projesi olduğunu iddia eder... CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da konuşmasında; Millet iktidarnda bu projeye 1 kuruş dahi vermeyeceklerinin altını çizer bir kez daha.

Önümüzdeki günlerde İYİ Parti de, 36 bilim adamının katılacağı bir çalıştay düzenliyor konu ile ilgili... Farklı örgütler, farklı yöntemlerle tepkilerini dile getirmeyi planlıyorlar, değişik zamanlarda...

Adamlar, projeyi hayata geçirtmemek için kafalarına koymuşlar bir kere... Bence iddia edilenlerin, fazla da elle tutulur bir tarafı olmamasına rağmen; bulandırılmaya çalışılan vatandaşın kafasında hiçbir soru işareti bırakmamak gerekiyor... Bunun için, projeyi hazırlayan teknik ekip ve iddialara bilimsel yanıt verebilecek hocalarımızın katılımı ile; geniş kapsamlı, halka açık, konferans niteliğinde bir toplantı düzenlenerek, son noktayı koymak gerekecektir.

Günün Sözü

Cahil ile tartışırken söyleyeceğin her söz, ateşe atılmış bir odundur aslında...

Tolstoy