Arap Yarımadası’nın güneyinde Suudi Arabistan ile Umman’a komşu, Kızıl Deniz, Aden Körfezi ve Arap Denizi’ne açılan kıyılara sahip 27 milyon nüfuslu bir ülkedir Yemen. İç savaş tohumlarının 2004 yılında atıldığı, 2015 yılından bu yana da sivillerin tepesine sürekli olarak bomba yağdırılan fakir ve çaresiz bir ülkedir Yemen.

Bugün, 27 milyonluk Yemen’in 22 milyonu açlık sınırında; 4 milyonu akut beslenme yetersizliğinden muzdarip; 15 milyon’u, temiz su bulamıyor... Kolera salgını kırıp geçiriyor ülkeyi... Daha ziyade kadın ve çocuklar zarar görüyor süregelen iç savaştan... Her 10 dakikada 1 çocuk, açlık ve hastalık yüzünden ölüyor... 1 milyon civarında kolera vakası tesbit edilmiş... Covid-19, ne ki onlar için..? 15 milyon insan sağlık hizmeti alamıyor... Sağlık tesislerinin yarıdan fazlası devre dışı çünkü... Devrede olanlarda ise ilaç yok...

60 bin kişinin öldürüldüğü Yemen’deki iç savaş; İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında bir güç gösterisine dönüştü 2015 yılından bu yana... Olayın perde gerisindeki aktörleri ise ABD ve Çin Halk Cumhuriyeti...

Ülkenin kuzeyine nüfusun yüzde 30’unu oluşturan ve şiiliğin bir kolu sayılan Husi Araplar egemen olmuş bin yıl boyunca... Osmanlı yönetiminde 4 yüz yıl kaldıktan sonra 1918 yılında kuzeyde kendi krallıklarını kurar Husiler... Güney Yemen ise İngiliz’lerin idaresine geçer... 1967 yılında İngilizler gittikten sonra, güneyde Marksist-Leninist bir yönetim kurulsa da Sovyetler Birliği’nin yıkılması ile kuzey ve güney birleşerek Yemen Cumhuriyeti’ni oluştururlar.

Ancak Husiler rahat durmaz... İran’ın kışkırtması ve desteği ile 2004 yılında ayaklanıp bir iç savaşın başlamasına neden olurlar... 2010 yılında ateş-kes sağlansa da 2011 yılında tekrar ayaklanıp başkent Sana’ya doğru yürüyüşe geçerler... Amaçları, dünya petrol taşımacılığının yarısının geçiş yaptığı Bab-ül Mendep Boğazı’nı ele geçirmektir... 2015 yılında Suudi Arabistan (SA) ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Sana hükümetine destek vermeleri ile kızışan iç savaş, kısa sürede halkı perişan eder.

Geçtiğimiz yılın sonlarına doğru BAE, Yemen’in güneyindeki Aden şehrini merkez kabul ederek, ayrı bir devlet kurma girişimi başlatır... Buna yönelik olarak da güneyde kurulmuş olan Güney Geçiş Konseyi’ni (GGK) destekleyerek geçtiğimiz 26 Nisan’da güney bölgelerinde özerklik ilan ettirir... daha sonra 20 Haziran’da, Yemen’e bağlı stratejik konumdaki Skotra adasında bir darbe gerçekleştirir.

Skotra adası, yemen’in 350 kilometre güneyindeki takımadalarının en büyüğü... KKTC’den az büyük bir ada... Üzerinde 45 bin kişi yaşıyor... UNESCO’nun dünya mirası listesinde ve koruma altında... Çünkü biyolojik çeşitlilik bakımından dünyanın en önemli birkaç adasından biri... 300 bitki, 113 böcek, 24 sürüngen ve 6 kuş türü sadece bu adada yaşıyor... O kadar farklı bir ada ki; Hz. Adem’in yasak elmaya ulaştığı Aden bahçesinin bu ada olduğu iddia edilir.

Skotra adasının BAE tarafından işgal edilmesiyle Yemen Cumhuriyeti 3 parçaya bölünme tehlikesi ile karşı karşıya kalmış oluyor...  İran tarafından desteklenen Husiler’in hakimiyetindeki Kuzey Yemen; SA tarafından desteklenen Abdurrabu Mansur Hadi’nin lideri olduğu meşru yönetimin hakimiyetindeki Orta Yemen ve BAE’nin desteklediği GGK hakimiyetindeki Güney Yemen.

Mansur Hadi’nin liderliğindeki meşru hükümetin Suudi Arabistan tarafından destekleniyor olmasına rağmen, Mansur Hadi’nin bağlı olduğu Islah Partisi’nin Türkiye için büyük önemi vardır... Yemen’le 400 yıllık bağımızdan yola çıkarak; Libya’da olduğu gibi, burada da meşru hükümete el verebilecek miyiz bilemiyorum ancak, artık birilerinin Yemen’deki bu gidişata dur deme zamanının geldiği kesin. 

Günün Sözü

Cesaret kaslarımız gibidir, kullandıkça güçlenir.

Amerikan film yıldızı ve senarist Ruth Gordon: Hayatımızın her alanında amacımıza ulaşabilmek, cesaretli adımların atılmasıyla mümkündür. Ulaşılan her hedefin sonrasında, daha büyük hedefler için, gerekli olan cesaret oluşur.