ABD İran Çekişmesi ve Petrol Fiyatları - ADEM AKÖL

20 Ocak 2020 Pazartesi 09:08

Dünyada 150’nin üzerinde petrol çeşidi olmasına rağmen en çok tercih edilenler Umman, WTI ve Brent petrolleridir...

Orta Doğu ülkelerinde çıkartılan petrole verilen isimdir Umman... Daha ucuz oluşu nedeniyle en çok talep edilen petroldür, Umman Petrolü.

Kuzey denizi’nde çıkarılan Brent petrolü dünyada en pahalı ve en çok ilgi gören petroller arasındadır... Dünya borsasında yoğun işlem görmesi, piyasadaki petrolün büyük bir çoğunluğunun da fiyatını belirler.

ABD’nin Teksas eyaletinde çıkarılan WTI petrolü dünyanın en pahalı ham petrolüdür... Benzin ve dizel üretimi için en ideal, ancak taşıması en zor olandır.

Petrol fiyatlarını, arz-talep dengesinden ziyade dünyadaki politik konjonktür belirler... 1970’li yıllarda varili 2 dolar civarında olan Brent petrolü, 2008 yılında neredeyse 150 dolara dayanmıştı... Bu günlerde ise Brent petrolünün varil fiyatı 70 dolarlarda seyrediyor.

Bir süre önce Suudi Arabistan’ın iki önemli petrol tesisinin saldırıya uğrayarak üretimin yarıya düşmesine rağmen fiyatlarda korkulduğu kadar bir değişim olmadı...

Amerika Birleşik Devletleri, İran’ın Orta Doğu’daki en önemli ismi olan Kasım Süleymani’yi öldürmesine rağmen fiyatlar sabit kaldı...

İran, ABD’nin Irak’taki üslerine füze saldırısı düzenlemesine rağmen Brent petrolü yine 70 dolarlarda.

Rusya, Suudi Arabistan ve Amerika Birleşik Devletleri’nden sonra, dünyadaki en büyük petrol üreticisi olan İran, başta Çin, Hindistan, Güney Kore ve Türkiye olmak üzere birçok ülkeye petrol ihracatı yapmaktadır...

Ancak ABD’nin uyguladığı yaptırımlar yüzünden petrol üretim kapasitesinin büyük bir miktarını pazarlayamamaktadır... Öte yandan petrol fiyatları da düşük seviyelerde seyredince ekonomik sıkıntı yaşamaktan kurtulamamıştır İran halkı.

O yüzdendir ki, İran’ın Orta Doğu’da etkin rol üstlenmeye çalışması; sadece İsrail’in yayılmacı politikasına karşı bir tehdit unsuru olma çabası değil; ayni zamanda, özellikle Irak ve Suriye petrolleri üzerindeki ABD hakimiyetini kırarak, petrol fiyatlarını yukarıya çekebilme uğraşıdır.

ABD üsleri, Irak’ta petrolün bulunduğu yerlerdedir... Irak parlamentosu, ABD askerinin Irak’ı terk etmesine yönelik yaptığı oylamaya; Kürtler ve Sünniler katılmayarak sadece Şiiler’in oy kullanması, İran’ın Irak’taki petrol tesisleri üzerinde hakimiyet kurma çabasının bir göstergesidir...

İran yanlısı Şiiler, ABD’yi Irak’tan kovarak petrol tesisleri üzerinde milli hakimiyet kurmak istemeleri, Kürtler ve Sünniler’i korkutmaktadır... Sözde milli hakimiyet yerine, İran tarafından örgütlenmiş Şiiler’in mutlak hakimiyetidir onları korkutan... Öte yandan, ABD’nin bölgeyi terk etmesiyle güç boşluğundan yararlanacak olan Irak’ta örgütlenmiş DEAŞ terör milislerinin petrol tesislerini ele geçirme olasılığı da oldukça yüksektir...

O yüzdendir ki genel seçimlerin yaklaştığı şu aylarda; İran’ın dini yönetimi, halkına bir şekilde  gözle görünür ekonomik iyileştirme yapmak zorundadır... Bunu gerçekleştirebilmek için; yakın bir gelecekte, ABD yaptırımlarını kırıp petrol satışını artıramayacağına göre; petrol fiyatlarının yukarıya fırlaması yönünde, her türlü yönteme baş vurmaktadır.

Irak’taki petrol tesisleri üzerinde hakimiyet kurma çabası o yüzdendir...

Başından beri Suriye’deki iç savaşta Esed’in yanında etkin rol üstlenmesi o yüzdendir...

ABD’nin, Irak’taki petrol tesisleri üzerinde konuşlanmış üslerine yönelik saldırıları, o yüzdendir...

Günlük 4 milyon varil petrol üretimine sahip İran’a, askeri ve siyasi dalaşın yaratacağı kaosun; petrol fiyatlarını varil başına arttıracağı her 1 dolar için, günde fazladan 4 milyon dolar kazanç sağlayacaktır...

Brent petrolünün 100 dolarlara çıktığını bir düşünün... Varil başına fazladan 30 dolar, günde 120 milyon dolar, yılda 44 milyar dolar eder ki; bu da İran halkını oldukça rahatlatır, mevcut sistem de aynen devam eder...

Öte yandan, bu gerçeğin farkında olan ABD; İran ne yaparsa yapsın petrol fiyatlarını sabit tutabilmek için büyük çaba sarfetmektedir... İran’daki mevcut zihniyet yerine kendi çıkarları doğrultusunda bir yönetim arzu etmektedir çünkü.

Günün Sözü

Yaşadığın dünyaya bak; yüce tanrı, hangi eserini sevdiğinin kucağında büyütmemiş? Neden okşamak ve kucaklamakla gidilecek yere, tekme ve tokatla erişmeyi tercih edersin?

Hz. Mevlana

 

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI