Azerbaycan Ermenistan Çatışması ve ABD Rusya Oyunları - ADEM AKÖL

23 Ekim 2020 Cuma 00:26

Hatırlayacaksınız Ermenistan, işgal altında tuttuğu Dağlık Karabağ bölgesindeki fiili durumu devam ettirebilmek ve güçlenen Azerbaycan’ın olası bir karşı harekatını engelleyebilmek için; bazı güçlerin kışkırtması ile geçtiğimiz 12 Temmuz’da, Azerbaycan’ın kuzey batısındaki stratejik Tovuz bölgesine saldırı düzenlemişti.

Tovuz, Azerbaycan’ın ekonomisini besleyen ana damarların geçtiği bir bölgedir… Bakü petrolünü Karadeniz’e taşıyan Bakü-Supsa Petrol Boru Hattı… Bakü civarında çıkan doğal gazı Ceyhan’a taşıyan Bakü-Tiflis-Erzurum-Ceyhan Doğalgaz Boru Hattı… Bakü civarında çıkan petrolü Ceyhan’a taşıyan Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı… Hazar Denizi’nde çıkan doğal gazı Türkiye ve Avrupa’ya taşıyan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı (TANAP) ve Çin’den İngiltere’ye kadar gidecek ‘Bir Yol Bir Kuşak’ İpek Yolu hep bu bölgeden geçiyor.

Bu saldırı, Azerbaycan’ın askeri gücünü daha süratli yapılandırmasına neden olur… Nitekim aradan geçen 2 aylık bir süre sonrasında; 27 Eylül sabahı, Azerbaycan sınırında yeniden saldırı başlatır Ermenistan… Azerbaycan, Türk İHA ve SİHA’ların yardımları ile buna karşılık verir ve işgal altındaki yerleşim birimleri teker teker geri alınmaya başlanır.

Deyim yerindeyse bozguna uğrar Ermenistan silahlı kuvvetleri… Yenilginin getirdiği telaşın üzerine, bir de Rusya lideri Putin’in umursamaz bir tutum içerisinde destek vermeye yanaşmaması eklenince; Cumhurbaşkanı Paşinyan daha çok saldırganlaşır, füzelerle sivil hedefleri vurmaya başlar… Masum bebeler ve kadınlar katledilir, önemli yerleşim bölgeleri yerle bir edilir.

Rusya Dış İşleri Bakanı Lavrov, ateşkes için Moskova’ya çağırır iki ülkenin dış işleri bakanlarını… Ermenistan Dış İşleri Bakanı resmen ter döktürür Lavrov’a Moskova’da, 11 saat boyunca… Buna rağmen ateşkes ilanından sadece 1 saat sonra, yeniden sivil yerleşim bölgelerini hedef alır Paşinyan, alçakça.

Ekonomisi çökmüş, işsizlik sorununu Türkiye’de bile iş arayarak çözmeye çalışan, her yönüyle berbat bir durumda olan bir avuç Ermenistan’ın, kendi boyundan büyük böyle bir işe kalkışmasına, süper güçlerin bölgedeki çıkarları etken olmuştur.

ABD’nin, öteden beri Karadeniz ve Hazar Denizi’ne açılım yapmak istediği artık bilinen bir gerçektir… Romanya ve Bulgaristan’da, son olarak da Yunanistan’ın Dedeağaç limanında boğazları kontrolü altına alacağı üs kurması tamamen bu planın bir parçasıdır…

Karadeniz sularının hukuki durumunun kıyıdaş ülkeler tarafından bir düzen içerisine sokulmuş olmasının en büyük iki mimarı Rusya ve Türkiye’dir… Dolayısı ile Rusya ve Türkiye’nin karşı karşıya getirilmesi başarılırsa, oluşacak puslu ortamdan ABD faydalanacak ve Karadeniz’e açılma fırsatı yakalayabilecektir.


Rusya zaten Libya ve Suriye’de, özellikle de İdlip’te Türkiye yüzünden sıkışmış durumdadır… Azerbaycan üzerindeki Türkiye’nin hassasiyeti ise apaçık ortadadır… Ermenistan, Azerbaycan’ı sıkıştıracak; bunun üzerine Türkiye fiilen yardıma gidecek; böylece Türkiye, Rusya ile karşı karşıya gelmiş olacaktır.

Rusya’nın Putin’i, bunu çok iyi görüyor… O yüzdendir ki Ermenistan’da bulundurduğu 5 bin kişilik askeri üsse rağmen, Paşinyan’a yardım etmek istememektedir… Azerbaycan’a ait olan toprakların geri alınmasına şimdilik ses çıkarmamasının nedeni budur.

Ancak, şurası da bir gerçek ki Rusya; Azerbaycan’ın Ermenistan’ın işgali altındaki bütün topraklarını geri almasına hiçbir zaman müsaade etmeyecektir… Rusya, bölgeyi kontrolü altında tutabilmek için Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki sorunun tamamen bitmesini hiçbir zaman istemez çünkü.

Hem Türkiye, hem Rusya, hem de Azerbaycan süreci çok iyi takip etmektedirler… Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya ile bir çatışmaya girmeden ancak Azerbaycan’ın haklı davasına tam destek çıkmakta; Rusya Cumhurbaşkanı Putin ise Türkiye ile bir çatışmaya girmeden, bir taraftan Ermenistan’ı kollarken diğer taraftan da Paşinyan’ın burnunu sürtmeye çalışmaktadır… Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise bilinçli ve temkinli adımlar atarak, başarılı bir devlet adamı olduğunu kanıtlamıştır.

Görünen o ki; ABD başkanlık seçimlerine kadar Azerbaycan işgal altındaki topraklarının büyük bir bölümünü kurtaracak; seçim sonrasında ise yeni başkanlı ABD, Rusya, Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan oturup bölgenin kaderini belirleyeceklerdir.

Günün Sözü

Azerbaycan halkı milli bağımsızlığı yolunda, milli devletini kurarken, kendine rehber olarak Mustafa Kemal Atatürk’ü almış ve Türkiye Cumhuriyeti’nin tecrübelerinden faydalanmıştır.

Haydar Aliyev

Azerbaycan’ın kurucu lideri, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin üçüncü cumhurbaşkanı,  bugünkü cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in babası.

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI