Dünyanın Dönüş Hızını Değiştiren Baraj, ‘Three Gorges Dam’ - ADEM AKÖL

2 Eylül 2020 Çarşamba 00:46

Birçoğumuz lise yıllarındaki fizik derslerinden anımsayacaklardır... Bir merkez etrafında döndürülen bir kütle, dışa doğru bir kuvvet meydana getirir... Merkezkaç kuvvet denir buna... Bu kuvvet (F), cismin kütlesi (m) ve dönme hızının (V) karesi ile doğru orantılı, dönme yarıçapı (r) ile ters orantılıdır (F=mxV2/r).

Yarıçapı 6371 kilometre olan dünyamız, kendi ekseni etrafında; ekvatorda saatte 1670, kutuplara doğru gittikçe azalarak, kutup noktalarında ise sıfır kilometre hızla döner... Merkezkaç kuvvet kavramından yola çıkarak, dünyamızı döndüren sabit bir kuvvet olduğuna göre; üzerinde, özellikle ekvatora yakın bir bölgesinde oluşturulacak büyük bir kütle, onun hızını etkileyecektir doğal olarak.

Çin’in Hubei eyaletinde, Yangtze nehri üzerine inşa edilmiş; 1100 kilometre karelik göl alanına sahip bir baraj bulunuyor... Bu bölgeye büyük bir baraj yapma fikri çok eskilere dayanır... İlk fikir 1919 yılında ortaya atılır... Büyük bir mühendis ordusunun katılımıyla  tasarıma 1950 yılında başlanır ve 1970 yılında yapım izni çıkarılır.

Ancak, parasal nedenlerle inşaatına 1994 yılında başlanır ve baraj gövdesi 2009 yılında tamamlanır... Dünyanın en büyük hidroelektrik santral ünvanına da sahip olan proje kapsamındaki türbinlerin montajı 2014 yılında tamamlanır... Bölgedeki gemi taşımacılığına da imkan vermek için tasarlanan proje kapsamındaki gemi kaldıraç sistemleri ise ancak 2016 yılında tamamlanabilir.

Tabanda 115, üstte 40 metre genişliği olan; 181 metre yükseklik ve 2335 metre uzunluğundaki baraj gövdesi, beton ve kaya dolgu ile inşa edildi... Baraj bünyesinde bulunan hidroelektrik santralinde 32 adet 700 Megavat, 2 adet de 50 Megavat gücündeki 34 türbin, toplamda 22500 Megavat elektrik üretebilecek kapasitededir... Türkiye’nin elektrik kurulu gücü 88000 Megavat olduğuna göre, Three Gorges Dam tek başına Türkiye’nin elektrik ihtiyacının yüzde 26’sını üretebilecek kapasiteye sahiptir.

Projenin esas amacının, bölgenin elektrik ihtiyacının karşılanmasının yanında, sel baskınlarının önlenmesi ve gemi taşımacılığının geliştirilmesi de dikkat çekmektedir... Çin için hem sosyal hem de ekonomik açıdan büyük bir başarı olarak kabul edilen proje, bazı sorunları da beraberinde getirmiştir.

Öncelikle bölgede yaşayan 1.5 milyon insanın başka yerlere göç etmesine neden olmuştur... Arkeolojik değere sahip hatırı sayılır bir tarih, baraj suları altında kalmıştır... Dolum sırasında baraj gölünde birçok toprak kayması meydana gelmiştir... Baraj gölü, kapladığı alandaki bitki ve hayvan yaşamının sonunu getirerek bölgenin ekolojik dengesini değiştirmiştir... Ayrıca çok geniş bir alanın iklim koşulları değişmiştir.

Ancak tüm bunlardan çok daha önemli başka bir etkisi daha vardır, ekvatordan çok da uzakta olmayan bir noktada bulunan Three Gorges Dam’ın... Baraj gölünde toplanan 40 kilometre küplük, yani 40 milyar tonluk su kütlesinin deniz seviyesinden 175 metre yükseklikte, dünya dönerken meydana getirdiği ilave merkezkaç kuvvetin dönüş hızına olan etkisi.

NASA bu barajın tam dolu haliyle dünyanın dönüş hızında günlük 0.06 mikro saniyelik bir yavaşlama yarattığını hesaplamıştır... Yani dünyamız kendi ekseni etrafındaki dönüş turunu 24 saatten birazcık fazla bir sürede tamamlamaktadır... Bu, saniyenin yüz binde 6’sı gibi küçük bir süre olmasına rağmen nasıl bir iklim değişimine neden olacağını hep birlikte göreceğiz.

Günün Sözü

Sadece uzun yol gitmeyi göze alanlar, nekadar uzağa gidebileceklerini keşfedebilirler.

Ünlü oyun yazarı ve şair, T.S.Eliot’un risk alabilme ile ilgili söylediği yukarıdaki sözün önemini vurgulamak isterim. Yaptığımız hiçbirşey risksiz değildir. Kapasitemizi ancak risk alarak ölçebiliriz. Herşeyi bilinçli ve bir plan dahilinde yapar ve risk almaktan korkmazsak başarı kaçınılmazdır.

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

İNGİLİZCE YAZILARI