Belediyelerin Otopark Ücreti İstemesi Yasal mıdır? - AV. MEHMET SALİH YEGEN

19 Ocak 2021 Salı 00:41

Parkmetre diğer adıyla Parkomat, ilgili belediye tarafından araç park yeri olarak tahsis edilmiş ana arter cadde/ sokak üstü, yol kenarı, meydanlarda işgal bedelinin tahsilâtını otomatik olarak yapan ve makbuzunu veren cihazdır. Bu cihaz ile belediye şehrin işlek caddelerinde belirli bölgeleri park yeri tahsis ederek buraya park eden araçlara otopark ücreti kesmektedir. Günümüzde araç sayılarının artması sonucu belediyelerin kamu yararı olan açık/kapalı otopark ihtiyacını karşılamamasını, vatandaşların cadde üzerinde araç park etmek zorunda kalmasını hukuk ve hakkaniyet bağlamında değerlendireceğiz.

PARKMETRE UYGULAMASI HAKKANİYETLİ Mİ?

Belediye öncelikle kamu yararına uygun olarak imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; temizlik ve katı atık gibi çevre ve çevre sağlığı; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanların geliştirilmesi amacıyla hizmetler yapar veya yaptırır. Bu cümleden de anlaşılacağı üzere belediye vatandaşların ihtiyaç duyduğu hizmeti ivedi suretle yerine getirmelidir. Bu hizmetlerin başı da bugünkü yazımızın konusu olan parkmetre uygulaması ile belediyelerin kamuya ait açık yerlerde otopark ücreti tahsil etmesidir.

Kamu yararı açısından belediyeler öncelikle vatandaşlarının kapalı/açık otopark ihtiyacını gidermeli, kentin belirli bölgelerinde park alanları konumlandırmalı ve vatandaşlarına bu hizmeti tabi ki makul ücret karşılığında sunmalıdır. Ancak belediyenin günden güne artan araç sayısına karşı vatandaşın otopark ihtiyaçlarını gidermemesi imar ve şehircilik planlamasını yaparken bu ihtiyacı gözetmemesi işinin gereğini tam anlamıyla yerine getirmediğini göstermektedir.  Bununla birlikte kamuya ait olan ana arter, cadde, sokak üstü, yol kenarı veya meydanlarda araçlarını park eden vatandaşlardan otopark ücreti tahsil etmesi tabiri caizse adeta hazıra konması hakkaniyet açısından doğru bir yaklaşım değildir.

HUKUKEN UYGULANABİLİR OLMASI MÜMKÜN MÜ?

Belediyelerin üzerlerine düşen görevi tam manası ile yerine getirmeden cadde ve yol üstünde belirli yerleri otopark olarak tahsis edip buradan ücret elde etmesi her ne kadar hakkaniyet açısından doğru bulunmasa da bu durum mevcut yasalar çerçevesinde hukuken ne kadar mümkündür? Vatandaştan tahsil edilen otopark ücretleri hakkında İdare Mahkemelerinin ve Danıştay’ın da çeşitli kararları vardır.

Danıştay’ın verdiği, konuyla alakalı emsal niteliği taşıyan kararda;

“...Davacı tarafından, Burdur ilindeki bazı caddelerin ücretli otopark olarak tahsis edilip kiraya yerilmesine dair 8.4.2010 gün ve 2010/189, 15.4.2010 gün ye 2010/199-200-201-202 Sayılı Burdur Belediyesi Encümen kararlarının iptali istemiyle açılan davada; 5393 Sayılı Belediye Kanununun 15 ( p ) maddesine göre karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerleri tespit etmek, işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek hususunda belediyeler yetkili olduğundan tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava Isparta İdare Mahkemesince reddedilmiştir.  İdare Mahkemesi tarafından verilen bu karar Danıştay’a taşınmıştır. Danıştay 8. Daire E. 2011/1214 K. 2011/3344 T. 24.6.2011 sayılı kararında ‘’…belediyeye verilen yetkinin hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun kullanılıp kullanılmadığı, belediyece belirlenen cadde ve sokakların belirli kısımlarının otopark olarak işletilmesinin, yolların asıl kullanım amacını engelleyip engellemediği, ulaşımı güçleştirip güçleştirmediği, trafik güvenliği açısından sakıncasının bulunup bulunmadığı, planlama ve şehircilik ilkeleri açısından yapılan uygulama ile yolların kullanım fonksiyonunun ne şekilde değiştiği ve bu değişikliğin yolun imar planlarında öngörülen fonksiyonuna uygun olarak kamuya hizmet vermesine imkân verip vermediği hususlarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken, belediye sınırları içinde trafik düzenlemesi ile ilgili olarak Belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu gerekçesiyle verilen, İdare Mahkemesi kararı hukuka uygun bulunmaması bu sebeple bozulması gerekmektedir.’’ denmiştir.

BELEDİYE TARAFINDAN KESİLEN OTOPARK ÜCRETİ ARACIN SATIŞINA ENGEL MİDİR?

Vatandaşlarımızın çoğu belediye tarafından bizce hukuka aykırı olarak kesilen otopark ücretlerini vergi borcu, trafik cezası, OGS/HGS geçiş ücreti cezası olarak bilmektedir. Hal böyle olunca vatandaşlar araçları ile yola koyulmadan önce belediye tarafından görevlendirilen kişilere otopark ücretini ödemekte veyahut internet ortamından ödeme yapmaktalardır. Hâlbuki belediye tarafından kesilen otopark ücreti vergi borcu, trafik cezası ve OGS/HGS geçiş ücreti olarak kabul görmemektedir. Bu durum karşısında kesilen otopark ücretleri noter satışında karşımıza çıkmamakta ve satışa engel bir durum teşkil etmemektedir.

0542 421 24 31 
avmehmetsalihyegen@gmail.com


Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI