Olağanüstü Kanun Yolu ‘Yargılamanın Yenilenmesi’ – II - AV. MEHMET SALİH YEGEN

25 Şubat 2021 Perşembe 09:06

Mahkeme tarafından verilerek kesinleşen bir hükümle ilgili olarak, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda belirlenen hallerde (CMK md.311) hükümlü lehine veya aleyhine olarak yeniden yargılama yapılmasına “yargılamanın yenilenmesi” veya “iade-i muhakeme” denilmektedir. Bugünkü yazımızda daha önce kısa bir giriş yaptığımız yargılamanın yenilenmesi kurumunun hükümle lehine ve aleyhine işletilmesinin diğer nedenleri hakkında konuşacağız.

HÜKÜMLÜ LEHİNE YARGILAMANIN YENİLENMESİ SEBEPLERİ NELERDİR?

Yargılamada Sahte Belge Kullanılması (CMK md.311/1-a): Duruşmada kullanılan ve hükmü etkileyen bir belgenin sahteliği anlaşılırsa yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulabilir. Sahteliği ispat edilen belge hükme esas alınmış ise, yeniden yargılanma talebinde bulunulabilir. Sahte belge, duruşmada okunmasına rağmen hükme esas alınmamışsa; yani karara hiçbir etkisi yoksa, bu belge evrakta sahtecilik suçunun konusu olsa bile yeniden yargılanma talebinde bulunulamaz. Sahte belge hükme esas alınmışsa, hem sanığın lehine hem de aleyhine yargılamanın yenilenmesi başvurusu yapılması mümkündür.

Gerçeğe Aykırı Tanıklık veya Bilirkişilik Yapılması (CMK md.311/1-b): Yemin verilerek dinlenmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek biçimde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçek dışı tanıklıkta bulunduğu veya oy verdiği anlaşılırsa yeniden yargılanma talebinde bulunulabilir. Tanığın yalan söylediği, yani halk arasında kullanıldığı şekliyle yargılamada “yalancı tanıklık” yapıldığının anlaşılması halinde, bu tanıklık önceki yargılamada hükmün oluşmasına da neden olmuşsa, yargılamanın yenilenmesi (iade-i muhakeme) talebinde bulunulabilir.

Hâkimin Görevini Yerine Getirirken Suç işlemesi (CMK md.311/1-c): Hükme katılmış olan hâkimlerden biri, hükümlünün neden olduğu kusur dışında, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek biçimde görevlerini yapmada kusur etmiş ise, yeniden yargılanma (İade-i Muhakeme) talebinde bulunulabilir. Örneğin, FETO üyesi olduğu iddia edilen hâkimlerin görevlerini yaparken örgütlü bir tutum ile hareket ettikleri bilindiğinden, bu hâkimlerin verdiği tüm kararlar hukuka aykırı olup yargılamalar yenilenmelidir.

Mahkûmiyet Hükmünün Dayanağı Olan Başka Bir Hükmün Ortadan Kalkması (CMK md.311/1-d): Ceza hükmü, hukuk mahkemesinin bir hükmüne dayandırılmış olup da bu hüküm kesinleşmiş diğer bir hüküm ile ortadan kaldırılmış ise, hükümlü yeniden yargılanma talebinde bulunabilir. Ceza yargılamasında, delil serbestisi ilkesi mevcuttur. Bu nedenle, başka bir mahkeme tarafından verilen karar da ceza mahkemesi tarafından delil kabul edilerek hükme esas alınabilir. Ancak, ceza mahkemesi tarafından hükme esas alınan başka mahkemenin kararı, herhangi bir nedenle ortadan kalkarsa yeniden yargılanma (iade-i muhakeme) başvurusunda bulunulabilir. Örneğin, Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından bir kimsenin yaşının 19 olduğu tespit edilip Ağır Ceza Mahkemesi de hukuk mahkemesinin bu kararı nedeniyle sanığın yaşını 19 kabul ederek ceza uyguladıktan sonra; Asliye Hukuk Mahkemesi’nin kararının yanlış olduğu, sanığın yaşının 17 olduğu anlaşıldığında, yeni yaşa göre ceza indirimi yapılması gerektiğinden hükümlü tarafından yeniden yargılanma (iade-i muhakeme) başvurusunda bulunulabilir.

SANIK VEYA HÜKÜMLÜNÜN ALEYHİNE YARGILAMANIN YENİLENMESİ NEDENLERİ

Sahte Belge Kullanılması (CMK md.314/1-a): Duruşmada sanığın veya hükümlünün lehine ileri sürülen ve hükme etkili olan bir belgenin sahteliği anlaşılırsa, hükümlü aleyhine yargılamanın yenilenmesi başvurusu yapılabilir.

Hâkimin Hükümlü Lehine Görev Kusuru İşlemesi (CMK md.314/1-b): Hükme katılmış olan hâkimlerden biri, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek nitelikte olarak görevlerini yapmada sanık veya hükümlü lehine kusur etmiş ise, hükümlünün aleyhine yargılamanın yenilenmesi (iade-i muhakeme) kanun yoluna gidilmesi mümkündür.

Sanığın İkrarı (CMK md.314/1-c): Sanık beraat ettikten sonra suçla ilgili olarak hâkim önünde güvenilebilir nitelikte ikrarda bulunmuşsa, sanık aleyhine yargılamanın yenilenmesi başvurusunda bulunulabilir. Ancak, sanığın gazete, TV, radyo veya sosyal medya ortamında suç ikrarında bulunması yargılamanın yenilenmesi nedeni değildir.

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI