Geçtiğimiz hafta sonu, televizyonda bir programı izlerken,
ilginç ve bazı açılardan sarsıcı bir durumla karşılaştım.
Programa katılan genç bir kız, iki nişanlısının olduğunu ve bunun
kendisi için tamamen normal olduğunu belirtmesi, hem program sunucusunu hem
de televizyon izleyicileri arasında büyük bir şaşkınlık yarattı.
Türkiye gibi gelenek ve göreneklere sıkı sıkıya bağlı bir
toplumda, iki nişanlının varlığı
ekranda yankı bulduğunda, ben de bu durumu sorgulamadan edemedim.
Genç kız, nişanlılarından biriyle daha geleneksel bir ilişki
yürütürken, diğerininse
onun hayatındaki modern açıları temsil ettiğini söylüyordu. İki farklı
nişan sürecinin varlığı, bir yanıyla özgürlük ve bireysel seçim hakkı gibi
modern kavramların temsilcisi olabilirken, diğer yandan Türk toplumu için
alışılmadık bir durumu da işaret ediyordu. Geleneksel Türk aile yapısında
nişan, ciddi bir adım olarak görülmekte ve genellikle tek bir kişiyle yürütülen
bir süreç olarak kabul edilmekte.
Hal böyleyken, iki nişanlıya sahip olmanın normal olduğunu
savunmak, pek çok kişi için kabul edilemez bir durum.
Toplumun katı yargılarına maruz kalan genç kıza karşı duyduğum
merak giderek artıyor. Onun kendisine has açıklamaları, yalnızca bireysel
tercihlerin ötesine geçerek kültürel normları sorgulamaya itiyor.
Türk kültüründe, nişan, söz ve evlilik gibi hiyerarşik bir
sıralama ile ilerleyen bir süreçtir. Dolayısıyla bu kızın iki nişanlıya
sahip olma durumu, toplumun içindeki pek çok insan için son derece garip bir
durum olarak değerlendirilmekte.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta, bu durumun
yalnızca bir bireyin tercihleri ile sınırlı olmadığıdır. Genç kızın
açıklamaları, çağdaş hayatın getirdiği değişimlere de işaret etmekte. Özellikle
büyük şehirlerdeki gençler arasında artan bireysellik, farklı ilişki
biçimlerinin benimsenmesine yol açıyor. Kafelerde, üniversite kampüslerinde
ya da sosyal medyada, ilişkinin tanımı ve biçimi sürekli değişiyor. Bir bakıma, gençler toplumsal normlara
karşı bir başkaldırış içinde, kendi kimliklerini ve ilişkilerini tanımlama çabası içerisindeler.
Türk kültüründe, aile değerleri ve sadakat ağır basarken, bir
bireyin çoklu nişanlılık durumu bu değerlerle çelişiyor gibi görünüyor. Bununla
birlikte, bireyin kendi hayatını nasıl yaşamak istediği ve hangi anlayışlarla
ilişkilere yön verdiği de unutmamalıdır. Genç kız, toplum baskısına rağmen
kendi mutluluğunu ön planda tutarak, seçimini oluşturabiliyor. Burada,
bireysel özgürlükler ve sosyal normlar arasında bir denge kurma çabası dikkat çekiyor.
Yaşam biçimleri ve ilişki dinamikleri zamanla değişir. Bunu göz
önüne aldığımızda, genç kızın
durumu, belki de Türk toplumunun gelecekteki ilişkilerle ilgili dinamiklerini
yansıttığı anlamına geliyor. Kendi özgür iradesiyle, iki nişanı da yürütme çabası, toplumun içinde
yer alan pek çok insan için düşündürücü
ve sorgulatıcı bir nokta.